شیرآلات صنعتی (industrial valves) نقش مهمی در صنعت دارند و کاربردهایی مانند روشن و خاموش کردن و کنترل سیستم های تهویه، سیستم های انتقال سیال دارند.
از شیرآلات برای بهینه سازی شرایط عملکرد خطوط برق استفاده می شود و در قسمت های بالا دستی، میان دستی و پایین دستی قابل نصب هستند.
شیرآلات صنعتی دستگاه های مکانیکی هستند که برای تنظیم جریان مایع یا گاز در یک سیستم ، میسرهای عبور را باز، بسته یا تا حدی مسدود می کنند.
صنعت نفت و گاز جزء خطوط انتقال محسوب می شود و در این صنعت بسته به فشار، دما و شرایط عملکرد از شیرهای مختلفی استفاده می شود.
نوع سیال عامل مهمی در انتخاب شیر، جنس بدنه آن ، مواد دیسک و نوع محرک است.
بسته به کاربرد، عملگر شیرآلات یا دستی یا غیردستی است. عملگرهای دستی به شکل گیربکس یا اهرمی هستند که با چرخاندن در جهت عقربه های ساعت یا خلاف جهت عقربه های ساعت باز یا بسته می شود.
در برخی از کاربرد ها ، شیرآلات را نمی توان به صورت دستی کنترل کرد و یک عملگر بر روی آنها باید نصب کرد، مانند:
شیرآلات با سایز بزرگ که تحت فشار هیدروستاتیکی بالایی قرار دارند.
شیرآلاتی که از یک مکان دور قابل کنترل هستند.
هنگامی که زمان باز و بسته کردن و کنترل شیرآلات صنعتی بسیار طولانی است.
عملگر وسیله ای است که حرکت چرخشی یا خطی ایجاد می کند و پس از دریافت پیام از سیستم های کنترلی انجام می دهد.
عملگر الکتریکی: شیرآلات را با استفاده از برق باز، بسته و تنظیم می کند.
عملگر پنوماتیکی: نیروی باد و هوای فشرده گشتاور مورد نیاز برای تنظیم موقعیت های مختلف شیرآلات را فراهم می کند.
عملگرهیدرولیکی : عملگر هیدرولیکی نیروی لازم را برای تنظیم حالت های شیرآلات با استفاده از نیروی روغن مبتنی بر پایه نفت خام مبتنی تولید می کنند.
عملگر سلونوئیدی : نوعی از عملگرهای برقی است.
شیرآلات کشویی : برای قطع و وصل جریان استفاده می شود.
شیرآلات پروانه ای: برای کنترل دبی جریان سیال استفاده می شود.
شیرآلات یکطرفه: برای تنطیم جهت جریان استفاده می شود.
شیرآلات فشارشکن: برای تنظیم فشار جریان کار می کنند.
صافی: برای پاک کردن مسیر جریان استفاده می شود.
نوع اتصال شیرآلات چدنی از نوع فلنجی است، هر شیرآلات چدنی به دو فلنج نیاز دارد و نوع اتصال شیرآلات برنجی از نوع دنده ای است.
بیشتر شیرها در صنایع مختلف برای باز یا بسته کردن مجرای سیال و تنظیم مسیر در حالت باز یا کاملا بسته استفاده می شوند.
نوع کانال جریان آنها معمولاً Straight Way است و مقاومت کمی در برابر عبور جریان نشان می دهند.
با توجه به ساختار داخلی و نوع اجزای آب بندی، نباید این شیرها را در حالت نیمه باز رها کرد، زیرا انجام این کار باعث آسیب جدی به مجرابند و سایر فرآیندهای آب بندی شیر می شود که عمر بهره برداری آن را به شدت کاهش می دهد. قطع جریان در مواقع اضطراری در حوادث غیرمترقبه که نیاز به قطع جریان دارند، شیر مورد نظر عملکرد خود را به درستی انجام نمی دهد و باعث بروز حوادث ناگوار و گاهی غیر قابل برگشت می شود.
شیرهای توپی، سماوری و دروازه ای از این دسته است. با ایجاد تغییرات در ساختار داخلی، می توان از آنها برای تنظیم جریان نیز استفاده کرد.
اگرچه از شیرهای این دسته می توان برای قطع و وصل جریان استفاده کرد، اما به صورت عمده برای کنترل جریان و به عبارت دیگر افزایش یا کاهش جریان سیال استفاده می شود.
در برخی موارد برای تنظیم دما، تنظیم میزان سیال خروجی و تنظیم فشار استفاده می شود. شیرآب روشویی در این دسته قرار می گیرند. این شیرها به دلیل ساختار داخلی خود در حالت نیمه باز آسیب چندانی نمی بینند و در برابر سیال عبوری مقاومت بیشتری دارند.
شیرهایی که به عنوان کنترل ولو در صنایع مختلف استفاده می شوند از این نوع هستند و با استفاده از عملگر و یک کنترلو، به صورت شیر کنترلی درآمده و در حالت خاصی قرار می گیرند که با توجه به شرایط موجود در حلقه های کنترلی نیازی به باز یا بسته شدن کامل ندارد
برخی از تجهیزات نصب شده در تاسیسات و خطوط انتقال دارای قطعات حساس و آسیب پذیر هستند که در صورت قرار گرفتن در معرض ضربات سیال آسیب دیده و یا کاملا از بین می روند.
این ضربات می توانند ناشی از جریان های برگشتی ، ضربه قوچ یا Surge ناشی از انفجار یا شکست خط باشند.
به غیر از تجهیزات فوق، مواردی وجود دارد که جریان برگشتی به تاسیسات مجتمع که طراحی شده برای فشار معینی آسیب وارد می کند و این گونه جریانات ناخواسته یا غیرمنتظره یک مجموعه از تاسیسات را به کلی از بین برده و خسارات زیادی به بار آورده است. به طور کلی عملکرد این شیرها این است که اگر فشار پایین شیر بیشتر یا مساوی فشار بالا باشد، دیسک شیر روی نشیمن خود قرار می گیرد و از جریان برگشتی جلوگیری می کند.
مواردی وجود دارد که یک شیر وظایفی غیر از سه مورد فوق دارد و به عنوان شیر انتخاب مسیر عبوری سیال عمل می کند.
در بدنه این شیرها 3 یا تعداد بیشتری شیار ورودی و خروجی وجود دارد و مجرابند آنها با شیرهای ذکر شده تفاوت دارد که به آنها شیرهای چند راهه می گویند .
البته برخی از انواع این شیرها علاوه بر انحراف جریان قابلیت باز کردن، بسته شدن و حتی کنترل جریان را دارند اما معمولاً فقط برای هدایت جریان از مسیری به مسیر دیگر استفاده می شوند.
این شیرها بسیار کاربردی و پرکاربرد هستند و می توانند به صورت 2 یا 3 شیر یا بیشتر به طور همزمان عمل کنند و به راحتی با چرخاندن یک دسته ، جهت جریان ورودی و خروجی را انتخاب کند.
ساختار دقیق و حساسی دارند و در صورت عدم رعایت مراحل نگهداری و راه اندازی ، عمر مفید کوتاهی خواهند داشت.
شیرهایی مانند Ball، Plug و Globe دارای انحرافات جریان متفاوتی هستند.
شیرآلات صنعتی براساس روش باز و بست (Operation Type)
دستی یا آچاری (Wrench, Lever, Hand wheel Operation)
گیربکسی (Gear Operation)
شیرهای با عملگر خودکار (Actuator Operation , Actuated Valve)
برخی از انواع شیرهای دروازه ای ، یکطرفه، توپی و حتی سماوری به گونه ای طراحی شده اند که در هنگام باز بودن هیچ گونه برآمدگی و فرورفتگی در داخل شیر وجود نداشته باشد.
به عبارت دیگر مسیر عبور سیال این نوع شیر دقیقاً همانند سطح ورودی آن است و سیال می تواند بدون محدودیت از آن عبور کند.
در این نوع شیرآلات مساحت مسیر سیال کمتر از مساحت اتصال لوله است. در واقع نوع طراحی داخل بدنه و اندازه مجرای عبوری به طوری است که حتی در موقعیت باز باعث کاهش فشار در میسر می شود.
اساسی ترین کاربرد این نوع شیرها سرویس های کنترل جریان است. به این ترتیب تنظیم دقیق تری حاصل می شود.
این شیرها در مقایسه با نوع تمام Full Bore قیمت کمتری دارند. استفاده از این نوع شیر در سیستم هایی که افت فشار و موضوع پیگ رانی مطرح نباشد، بسیار مقرون به صرفه است.
به طور کلی شیرهایی با مجرای کاهش یافته باعث کمبود سیال در سیستم می شوند. محدودیت شیر می تواند باعث ایجاد فشار در قسمت ورودی و افزایش فشار قبل از شیر شود و این پدیده گاهی باعث آسیب به پمپ و تجهیزات قبل از شیر می شود.
در هنگام خرید انواع شیرآلات صنعتی مورد نیاز ساختمان های صنعتی به نکات زیر توجه کنید:
کیفیت و استاندارد بودن شیرآلات اولویت بالاتری از قیمت آن دارد.برای خرید تجهیزاتی مانند شیرآلات مرغوب از فروشگاه ها و برندهایی که سابقه طولانی دارند کمک بگیرید.قبل از خرید، مشخصات فنی شیرآلات صنعتی مورد نظر خود را بررسی کنید تا انتخاب بهتری داشته باشید.قبل از نهایی کردن خرید خود با شماره تلفن فروشگاه قهرمان تاور 02136058135 تماس بگیرید.در این مطلب به معرفی انواع شیرآلات صنعتی، مشخصات فنی، مشخصات و کاربرد آن ها پرداخته ایم. هدف مهم استفاده از این شیرها قطع و وصل، یکسوسازی جریان، تنظیم جریان یا تغییر جهت سیالات است. این تجهیزات در اکثر صنایع ضروری است. اگرچه شیرآلات نقش اساسی تری در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی دارند. برای خرید لوله و اتصالات و شیرآلات مورد نیاز در تاسیسات صنعتی می توانید به قهرمان تاور اعتماد کنید.